15 października w podwarszawskim zakładzie produkującym błonnik spożywczy (m.in. z drewna) doszło do wybuchu palnego pyłu. Wybuch zapoczątkował pożar, który wg wstępnych szacunków strawił od 15 do 20% zakładu. W zdarzeniu ranne zostały trzy osoby. 

wybuch pyłu w młynie doprowadził do pożaru

Pożar w zakładzie produkującym błonnik, do którego doszło po wybuchu w młynie.

wybuch pyłu w młynie doprowadził do pożaru

Uszkodzone elementy instalacji w tym m.in. instalacji odciągu pyłów.

Jak doszło do wybuchu i pożaru

Do wybuchu doszło w młynie rozdrabniającym produkty organiczne do postaci błonnika spożywczego. Prawdopodobną przyczyną zapłonu atmosfery wybuchowej była iskra mechaniczna. Skutki wybuchu w postaci fali ciśnienia oraz płomieni wydostały się z wnętrza urządzenia do hali produkcyjnej, gdzie doszło do zapłonu pyłu zalegającego na posadzce oraz urządzeniach. Zajęciu uległ także pył w worku typu big-bag.

W rezultacie poszkodowane zostały trzy osoby. Jedna z nich z poparzeniami trafiła do szpitala. Wg wstępnych szacunków zakład został zniszczony w około 15-20%.

 

Analiza pod kątem pyłu

W zakładach należących do koncernu wytwarzany jest błonnik, który stanowi dodatek do żywności. Jako surowiec do produkcji błonnika firma wykorzystuje drewno, jabłka, łuski kakaowca, trzcinę cukrową, pszenicę, bambus, owies oraz groszek. Wg dostępnych informacji w przedmiotowym zakładzie w chwili wybuchu jako surowiec stosowano drewno.

Kluczowym etapem procesu produkcyjnego jest rozdrabnianie suchego surowca w młynach. W efekcie otrzymywany jest drobny proszek o uziarnieniu z zakresu 30 – 500 µm. Warto podkreślić, że wraz ze spadkiem wielkości ziaren pyłu zmniejsza się minimalna energia konieczna do zapłonu atmosfery wybuchowej, a za umowną wartość graniczną uznaje się właśnie 500 µm. Pyły powyżej tej granicy trudno ulegają zapłonowi i/lub szybko osiadają nie tworząc trwałych atmosfer wybuchowych.

 

Analiza pod kątem procesu

Poniżej prezentujemy statystyki przedstawiające procesy jednostkowe, które najczęściej prowadzą do wybuchu atmosfery pyłowej. Pozycje oznaczone na czerwono biorą udział w produkcji błonnika. Pozycja oznaczona kolorem pomarańczowym może brać udział w tym procesie w zależności czy surowiec dostarczany jest do zakładu w postaci suchej czy mokrej.

  • Magazynowanie w silosach (20%),
  • instalacje odpylające (17%),
  • instalacje mielące (13%),
  • instalacje transportujące (10%),
  • instalacje suszące (8%),
  • instalacje dopalające (5%),
  • instalacje mieszające (5%),
  • instalacje polerujące i szlifujące (5%),
  • instalacje przesiewające (3%),
  • inne (14%).

 

Lista w bardzo dosadny sposób pokazuje, że produkcja błonnika, ale również innych produktów, wymaga zastosowania procesów, które statystycznie są mocno obciążone ryzykiem wybuchu.

Reasumując: powyższa, bardzo prosta analiza pokazuje, że przedmiotowy zakład przetwarza i magazynuje suchy, drobny pył pochodzenia organicznego. Pyły tego typu są palne, a w formie zawiesiny w powietrzu także wybuchowe. Ponadto, produkcja błonnika wymaga zastosowania szeregu procesów, które statystycznie są obciążone wysokim ryzykiem wybuchu. Tym samym mamy do czynienia z wszelkimi przesłankami, aby stwierdzić, że w przedmiotowym zakładzie występuje ryzyko wybuchu. Odpowiedź na pytanie jak wysokie jest to ryzyko powinna dać ocena ryzyka wybuchu.

Poniżej przedstawiamy uproszczony proces działania, którego rezultatem jest określenie ryzyka wybuchowego dla poszczególnych obszarów zakładu produkcyjnego oraz wdrożenie działań prewencyjnych, a także minimalizujących skutki potencjalnego wybuchu.

Jeśli w Twoim zakładzie występują palne pyły, gazy lub ciecze i chciałbyś uzyskać pomoc w kwestii ograniczenia ryzyka wybuchu, a także pożaru skontaktuj się z nami – z przyjemnością wyjaśnimy Ci jak optymalnie rozwiązać problemy na Twoim zakładzie.